گپ و لپ

بنا به توصیه یک جوان از امروز به آدرس زیر منتقل شده ایم . با تشکر از همه دوستان

منتظر تان هستم

آدرس:   http://gapolap.blogfa.com/

شعر محلی لارستانی از د یدگاه  استاد صادق رحما نی گراشی

فرهنگ شفاهی منظوم

شعرهای شفاهی صرف نظر از جنبه های بلاغی نشان دهنده ی علاقمندی سرایندگان آن به ثبت فرهنگ محلی است . بدین گونه بیشتر برای اهل همان زبان فهمیدنی است . سادگی و روانی و نیز یادآوری جزئیات از ویژگی های ادب شفاهی منظوم است . در این گونه شعر ها معانی و مضامین بسیاری وجود دارد که در ادب رسمی کمتر مجال ذکر می یابد .

ا زدیگر خصوصیات شعر های بومی هزل و هجو است و این نیز شگفت نیست ؛ زیرا هجو و هزل جنبه تحکم و تعرض دارد و به تعبیری عقده گشایی و دل سبک کردن است .

 مردم سرزمین لارستان که از دیر باز به کشاورزی  ؛ دامداری ؛ و بازرگانی اشتغال داشته اند ؛ در ترانه های محلی  از دو جنبه  ؛ یکی  گرد آوری گوشه ای از فرهنگ مادی و معنوی و اجتماعی مردم و و دیگری به نظم در آوردن این فرهنگ ؛ راوی  تاریخ پر فراز و نشیب خود بوده اند . 

 با این که زبان لارستانی از کهن ترن و دیر باز ترین گویش های محلی ایران است و زبان شناسان از جمله دکتر کامیاب آن را ادامه زبان پهلوی ساسانی می دانند ؛ ولی  سهم ادیات مکتوب در این سامان بسیار ناچیز است .

 شاید دامنه ی جغرافیایی زبان لارستانی از شهرستان خنج تا شهرستان بستک (که زمانی هردو جزو قلمرو لارستان بوده اند ) ادامه داشته باشد . در این حوزه بزرگ جغرافیایی شاعران بسیار ظهور کرده اند  ؛ کوششهایی نیز  در جهت جمع آوری اشعار محلی در این سرزمین گسترده صورت گرفته   و بعضا به چاپ هم رسیده است .

باا ین سوابق دقیقا روشن نیست که ( شعر لارستانی ) را اولین بار کدام شاعر سروده است . در جنگ ها ؛ کتابها ی خطی و آنهایی که فرصت چاپ پیدا کرده اند ؛ پاره ای از اشعار محلی درج شده است .دکتر محمد باقر وثوقی استاد تاریخ دانشگاه تهران در سال 1364 به مقاله ای از (راماسکویچ ) دست می یابد که پنجاه و پنج دوبیتی از شاعری با نام ملا بخشی معروف به مهجور بریزی را در خود جای داده است . تحقیق راناسکویچ مربوط به سال 1909 میلادی است .

مشکلات مربوط به نگارش زبان محلی ؛ عدم انعطاف گویش لارستانی در قبال شعر از جمله دلایلی است که شاعران چندان رغبتی به سرایش اشعار محلی نداشته اند . توان ترکیب سازی و ساخت واژه های جدید در بسیاری از زبانهای محلی در مقایسه با زبان فارسی ضعیف است . یکی دیگر از از موانع محلی سرایی عدم پشتوانه ی این گونه شعر است و در سرایش به زبان فارسی شاعران و علاقمندان با تجارب سزشار هزار ساله زبان فارسی ربرو بوده اند ؛ در حالی که شاعران محلی بر اساس ذوق و سلیقه ی خود و بدون داشتن دیوانی مدون شعر محلی سروده اند .گاهی سرایش شعر محلی باعث تحقیر و تمسخر نیز شده است .

                                    برگرفته  با اختصار از کتاب ( ارج نامه احمدی )

شعری از محمد جعفر طالع زاده به گویش لاری

چش ترکو

Ĉaŝ terakoo

دل م تنگ تر از دو چش چش تر کو

                              م رک و پی دود غصه چن دم  دمکو

Dele  ma  tangtare   az  do  ĉaŝe   ĉaŝterakoo

Ma ragopey  dovde  γos-sa  ĉone  domdomakoo

گویش اوزی ؛ زبان پهلوی

.................................................................................................

شاید تاکنون راجع به اهمیت زبان لارستانی و گویش  اوزی مطالبی خوانده باشید . من در چندین مناسبت مختلف راجع به این موضوع مطالبی نوشته ام . از جمله در نشریه عصر اوز و در بحث از  تاریخ دلگشای اوز که یا آور شده بودم گویش اوزی بازمانده تاریخی زبان پهلوی است که به هویت ما شکل می دهد . .....                         .                                        

پیرامون شعر لارستانی

مجموعه مقالات عده ای از اهل قلم لارستانی  که در ارج نهادن به کتاب (فرهنگ قدیم لار )  سروده های گویشی لاری مرحوم محمد کاظم احمدی لاری  ؛ دو سال پیش به چاپ رسید . این کتاب به کوشش دکتر محمد باقر وثوقی مد یریت سابق دانشگاه پیام نور اوز و استاد یار فعلی دانشگاه تهران در212 صفحه و توسط نشر همسایه منتشر شده است . کتاب که در اصل جهت ارج نهادن و بررسی شعر لاری مرحوم احمدی نوشته شده است حاوی مقاله هایی تحلیلی و تاریخی از شعر به زبان لارستانی به طور عام است که  می تواند به عنوان مبنعی جدید و جدی در شعر لارستانی به حساب آید . در این کتاب بسیاری از نمونه های شعر لارستانی از نقاط مختلف  حوزه جغرافیایی زبان لارستانی مانند : لاری ؛ اوزی ؛ گراشی ؛ خنجی ؛ بستکی ؛ فداغی ؛ انوهی ؛ گوده ای  ودیگر مکانها آورده شده است . و بسیاری از شعرای منطقه برای اولین بار در این کتاب  معرفی شده اند . کسانی که در این کتاب مقاله نوشته اند به شرح زیر است :                               

 دکتر محمد علی حق شناس لاری ؛ استاد زبانشناسی دانشگاه تهران                    

لطفعلی خنجی  ؛نویسنده و مجری رادیو بی بی سی                                        

حیدر قلی بذر افشان ؛ تارخ نگار از لار                                                      

منصور پدرام ؛ شاعر لاری                                                                     

احمد حبیبی ؛ نویسنده و مدرس دانشگاه از بستک                                          

صادق رحمانی ؛ شاعر و نویسنده و مدرس دانشکده صدا و سیما از گراش            

کاظم رحیمی نژاد ؛ نویسنده و مدرس دانشگاه از لار                                       

علی رضا زمانی ؛ نویسنده و مدرس دانشگاه از لار                                        

منصور فقیهی نژاد ؛ نویسنده ادبی از  اوز                                                   

دکتر نظام الدین کامیاب ؛ استاد زبانشناسی  دانشگاه تهران                               

عنایت الله نامور  پژوهشگر ادبی از اوز                                                     

دکتر اسد الله نوروزی ؛ شاعر و پژوهشگر و عضو هیئت دانشگاه هرمزگان       

دکتر محمد باقر وثوقی تاریخ نگار و استاد یار دانشگاه تهران                            

   همان طور که ملاحظه می کند از اوز هم دو نفر در این کتاب مقاله نوشته اند که مقاله آقای منصور فقیهی نژاد در باره ویژگی های شعر بومی است و مقاله بنده با عنوان (جلوه های شعر در زبان لارستانی ) به بررسی تاریخ دویست ساله شعر لارستانی تا امروز می پردازد .  خواندن این کتاب را به دوستداران زبان وشعر لارستانی توصیه می کنیم                                                         

خش اندستی

در ساحت این دنیای شتابناک  ما لارستانی ها کم کم وارد عرصه ی تبادل مجازی شده ایم و دوستانی لارستانی هر یک بنا به ذوق و سیقله خویش در گستره ی تاریخی لارستان دست به کار شده اند . ما با وبلگهای گوناگونی در این پهنه مواجه هسیتم که جای بسی خوشبختی است .  و  با کمی جستجو به وبلگهای خبری و ادبی و در رابطه با جوانی و شعر و موسیقی مواجه می شویم . ولی انچه که جا آن خالی است مکانی برای زبان و ادبیات لارستانی و شعر و نوشته ی گویشی به زبان لارستانی است . 

اینک این مکانی است برای شعر و ادبیات و نوشته های زبانشناسانه از زبان لارستانی

بزودی در این جا به زبان لارستانی به گویش شهر و روستای خودتان شعر و داستان بخوانید

فعلا         تا دفیدو